و اين كس از عجز سخن نگفت ، و سكوت اختيار كرد ، او بزرگترين عالمى و عارفى است به حق . از بهر آنكه : او مراتب و مقامات را مىداند ؛ و در هر مقامي حقّ آن مقام مىگزارد ؛ و چنين علمي و معرفتي نيست ، و نباشد ، الّا از آن خاتم رسل كه آن محمد مصطفى است - صلعم - ؛ و از آن خاتم اولياء ، كه آن عيسى است عليه السّلام . از بهر آنكه : به جميع مقامات و مراتب كلّى و جزئى محيط گشتن ، و تميز ميان هر مرتبه كردن ، نيست الّا كسى را كه صاحب اسم اعظم بود ظاهرا و باطنا ، و آن محمّد رسول اللّه است كه خاتم رسل است - صلعم - كه همهء انبياء و رسل « 97 » از مشكات باطن محمّدى - صلعم - استمداد كردند ؛ تا حق و مراتب حق را مشاهده كردند ؛ و همچنين خاتم اولياء ، كه همهء اولياء آنچه دارند از ولايت ، از خاتم اولياء دارند ؛ بلكه انبياء نيز ولايت از او دارند ؛ چنان كه مىفرمايد : و ما يراه « 98 » احد من الأنبياء و الرّسل إلّا من مشكاة الرّسول الخاتم ، و لا يراه أحد من الأولياء الّا من مشكاة الولىّ الخاتم ، أنّ الرّسل لا يرونه - متى راوه - الّا من مشكاة خاتم الأولياء . يعنى : هيچ‌كس را ميسّر نشد « حق ديدن » و به حق رسيدن » از انبياء و رسل ؛ الّا به استمداد از روح خاتم رسل . و همچنين اولياء ؛ الّا از مشكات ولىّ خاتم ؛ حتّى رسل ، كه حق را نبينند ، الّا از مشكات خاتم اولياء . و اين سخن در غايت لطافت و دقّت است ؛ به مقدّمه‌اى فهم توان كرد : بدان كه : نبىّ ما مكرّم ، مجتبى محمد مصطفى مظهر اسم اعظم جامع

--> ( 97 ) - ن : رسل رسالت و نبوت از مشكات محمد دارند و حق را از مشكات او بينند ، و خاتم اولياء كه همهء اولياء ولايت ازو دارند و حق را از مشكات او بينند ، بلكه انبياء و رسل نيز كه ولايت باطن ايشان است ، هم از مشكات خاتم اولياء دارند ، و حق را از مشكات او ببينند چنانچه مىفرمايد : و ما يراه أحد . . . ( ش ) . ( 98 ) - ن : و لا يراه احد ( عف ) .